در نوشتهی پیش، یکی از نقدهایام به رابطهی بعضی از خارجنشینان و فیسبوک این بود که فیسبوک رسانهی مناسبای برای اطلاعرسانی به ایرانیان داخل کشور نیست چون هم به شدت فیلتر است و هم احتمالا کندتر از آنای است که بتوان با خیال آسوده با خطوط مخابراتیی ایران به آن دسترسی داشت و از همهی لینکهایاش -که خیلی وقتها ویدئوییست- استفاده کرد. در واقع ادعا کردم که در سفرم به ایران منبع خبریام نامه بود، وبلاگ بود، ولی فیسبوک نبود (توجه کنید که (۱) این تنها نقدم به فیسبوک نیست و نبود؛ (۲) الزاما فیسبوک را ابزار ارتباطیی بدی نمیدانم).
دوست عزیزم رامین در کامنتها نوشت که اینچنین نیست و اتفاقا فیسبوک ضریب نفوذ بالایی در ایران دارد. این سوال خوشبختانه پاسخِ عینی میتواند داشته باشد چون ضریب نفوذ را میتوان تعریف کرد و بعد سنجیدش. از همان زمان بحثها تاکنون کنجکاو شدهام تا بدانم پاسخ این سوال چیست.
برای همین از شمایی که در ایران زندگی میکنید میخواهم بپرسم که در یک سال اخیر (پس از انتخابات پیشین تا به حال) کدام یک از موارد زیر منبع اصلیی شما برای اطلاعرسانی راجع به وقایع ایران بوده است؟ لطفا توجه کنید که فقط اگر در ایران زندگی میکنید یا در یک سال اخیر در ایران زندگی کردهاید به این سوال پاسخ دهید (بدیهی است مطابق با تجربهتان در ایران).
توضیح ۱: چون همیشه میدانم/میدانیم که این نظرسنجی بایاس دارد. مخصوصا این بایاس پس از فیلترشدن این وبلاگ بیشتر شده است چون الان احتمالا تنها کسانای میتوانند در این نظرسنجی شرکت کنند که به ابزارهای فیلترشکن مجهزند و در نتیجه فیلترینگ فیسبوک/توییتر/… نسبت به عموم مردم کمتر برایشان مشکلساز است. در ضمن به خاطر اینترنتیبودن نظرسنجی، در مقایسه با جمعیت ایران، بایاس به نفع راهحلهای اینترنتی وجود دارد. با این وجود آگاهیای که از این نظرسنجی به دست میآوریم همچنان میتواند روشنگر باشد.
توضیح ۲: ضریب نفوذ یک رسانه در ایران را بدینصورت تعریف میکنیم: «درصد افرادی که در ایران میزیند و مداوم از آن رسانه اطلاعات دریافت میکنند». حال برای سادگیی بیشتر، فرض میکنیم که ضریب نفوذ یک رسانه بدینصورت تعریف شده است: «درصد افرادی که در ایران میزیند و از رسانهی مورد نظر بیش از هر رسانهی دیگر اخبار کسب میکنند.» این تعریف دوم همانایست که نظرسنجیی این پست میسنجدش. این تعریف دوم البته غیرملموستر به نظر میآید. دلیل اینکه از این تعریف استفاده میکنم بیشتر به خاطر محدودیت ابزار نظرسنجیام است که تنها اجازه میدهد یک گزینه انتخاب شود.
15/06/2010 at 11:11 pm Permalink
فیسبوک خصوصا در همینروزهای یکسال پیش اصلا در دسترسم نبود. حتی من که فیلتر شکن داشتم. یعنی انقدر سرعت اینترنت پایین بود که حتی صفحه را نمیتوانستم باز کنم.
16/06/2010 at 12:56 am Permalink
بالاترین جزو کدوم دسته است؟
16/06/2010 at 1:46 am Permalink
به ساناز: ممنون از اینکه مشکل را بیان کردی. من هم مشکلای شبیه به همین داشتم.
به H4MED: ممنون!بالاترین را به کل فراموش کرده بودم. به فهرست اضافهاش کردم. اگر چیز دیگری هم به نظر میرسد که در این دستهبندیهای فعلی جا نمیگیرد، لطفا بگویید.
16/06/2010 at 10:41 am Permalink
گودر هم (به خاطر note هاش) به نظر من جا داره که شخصیت مستقل حسابش کرد! و دیگه اینکه برای من به شخصه بالاترین و مثلا وب سایت کلمه در یک سطح و همزمان منبع خبری هستند و بعدش فیسبوک و گودر و در روزهای تظاهرات (که دیگه به نظر میاد دورانش به سر رسیده!) توئیتر و وب سایتهایی که خبر رسانی لحظه به لحظه می کردند مثلا وبسایت مردمک یا بعضی وبلاگها کاربرد داشتند. من شهرستان هستم ولی حتی روزهایی مثل عاشورا و 22 بهمن هم روشهایی برای گذر از لی.فترینگ پیدا می کردم…
کلا به نظرم باید امکان انتخاب چندگزینه همزمان رو می ذاشتی…
16/06/2010 at 11:53 am Permalink
به H4MED: ممنون! دربارهی اینکه چرا چند گزینهی همزمان را نمیتوان انتخاب کرد در «توضیح ۲» نوشتهام.
17/06/2010 at 3:36 pm Permalink
آیا سؤال این است که:
کدام یک از موارد زیر منبع اصلیی شما برای *اطلاعرسانی* راجع به وقایع ایران در سال گذشته بوده است؟
یا این است که:
کدام یک از موارد زیر منبع اصلیی شما برای *خبرگیری* راجع به وقایع ایران در سال گذشته بوده است؟
یا هر دوی اینها؟
17/06/2010 at 5:08 pm Permalink
به پرستو: فارسیام نم کشیده است، منظور خبرگیری است!